Những điều cử tri cần lưu ý khi tham gia bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031
Những điều cử tri cần lưu ý khi tham gia bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn những người xứng đáng nhất đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình. Vì vậy, cử tri cần nắm rõ các quy định khi tham gia bỏ phiếu để bảo đảm quá trình bầu cử diễn ra dân chủ, công khai và đúng pháp luật.

Thời gian và địa điểm bỏ phiếu
Theo Nghị quyết số 199/2025/QH15 của Quốc hội, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được ấn định vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026. Thời gian bỏ phiếu bắt đầu từ 07 giờ và kết thúc vào 19 giờ cùng ngày. Tùy tình hình cụ thể, Tổ bầu cử có thể quyết định bắt đầu sớm hơn nhưng không trước 05 giờ sáng, hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không quá 21 giờ.
Cử tri thực hiện quyền bầu cử tại khu vực bỏ phiếu nơi mình có tên trong danh sách cử tri. Khi đến bỏ phiếu, cử tri cần xuất trình Thẻ cử tri để nhận phiếu bầu và thực hiện các bước theo hướng dẫn của Tổ bầu cử.
Nguyên tắc khi tham gia bỏ phiếu
Theo quy định của pháp luật, việc bầu cử phải được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Mỗi cử tri phải tự mình đến khu vực bỏ phiếu để thực hiện quyền bầu cử, không được nhờ người khác bầu thay. Mỗi cử tri sẽ được phát 01 phiếu bầu đại biểu Quốc hội và các phiếu bầu đại biểu HĐND tương ứng với từng cấp mà cử tri được tham gia bầu cử. Việc viết phiếu được thực hiện trong buồng viết phiếu riêng, bảo đảm bí mật, không ai được xem nội dung phiếu bầu của cử tri.
Cách ghi phiếu bầu đúng quy định
Danh sách những người ứng cử được in sẵn trên phiếu bầu. Nếu không tín nhiệm người ứng cử nào, cử tri gạch ngang cả họ và tên của người đó trong danh sách. Cử tri lưu ý không ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử và không viết thêm nội dung khác vào phiếu bầu. Đồng thời, không bầu quá số lượng đại biểu được ấn định cho đơn vị bầu cử.
Trong trường hợp viết nhầm hoặc viết hỏng phiếu, cử tri có thể đề nghị Tổ bầu cử đổi phiếu bầu khác sau khi nộp lại phiếu đã viết hỏng. Sau khi hoàn thành việc ghi phiếu, cử tri tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu, sau đó đến bàn của Tổ bầu cử để được đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào Thẻ cử tri.

Cử tri xã Xuân Lập tìm hiểu thông tin của các ứng cử viên
Hỗ trợ đối với các trường hợp đặc biệt
Đối với người không thể tự viết phiếu, có thể nhờ người khác viết hộ theo ý chí của mình nhưng phải tự bỏ phiếu vào hòm phiếu, và người viết hộ phải bảo đảm giữ bí mật nội dung phiếu bầu. Người khuyết tật, già yếu nếu không thể tự bỏ phiếu vào hòm phiếu có thể nhờ người khác hỗ trợ.
Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật hoặc đang bị tạm giữ, tạm giam không thể đến khu vực bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến nơi ở, nơi điều trị hoặc nơi giam giữ để cử tri thực hiện quyền bầu cử theo quy định.
Nội quy tại khu vực bỏ phiếu
Khi tham gia bỏ phiếu, cử tri cần xếp hàng theo thứ tự, ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật và phụ nữ có thai.
Mọi hình thức vận động bầu cử tại khu vực bỏ phiếu đều bị nghiêm cấm. Đồng thời, không mang vũ khí, chất nổ hoặc các tài liệu có nội dung tuyên truyền sai trái vào khu vực bỏ phiếu. Người vi phạm các quy định về bầu cử, tùy theo tính chất và mức độ, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Các trường hợp phiếu bầu không hợp lệ
Theo quy định của pháp luật về bầu cử, phiếu bầu được coi là không hợp lệ trong các trường hợp sau:
- Phiếu không theo mẫu quy định do Tổ bầu cử phát ra.
- Phiếu không có dấu của Tổ bầu cử.
- Phiếu bầu quá số lượng đại biểu được ấn định cho đơn vị bầu cử.
- Phiếu gạch bỏ tên của tất cả những người ứng cử trong danh sách.
- Phiếu ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử hoặc ghi thêm nội dung khác.
Những trường hợp phiếu bầu vẫn hợp lệ
Trong thực tế, có một số trường hợp phiếu bầu vẫn được tính là hợp lệ, chẳng hạn:
- Cử tri bầu ít hơn số lượng đại biểu được ấn định cho đơn vị bầu cử.
- Cử tri gạch chưa hết cả họ và tên của người ứng cử (ví dụ chỉ gạch họ hoặc tên đệm) thì phiếu vẫn được tính là bầu cho người đó.
- Trường hợp cử tri chỉ khoanh tròn hoặc gạch dưới họ và tên người ứng cử mà không gạch ngang cả họ và tên thì phiếu vẫn được tính là phiếu bầu cho người ứng cử đó.
Nắm rõ quy định và thực hiện đúng quy trình bỏ phiếu là cách để mỗi cử tri thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân của mình. Mỗi lá phiếu không chỉ thể hiện sự lựa chọn mà còn là trách nhiệm đối với sự phát triển của đất nước. Vì vậy, cử tri hãy tích cực tham gia bỏ phiếu, góp phần vào thành công của ngày hội lớn của toàn dân.
Trịnh Vân, Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Xuân Lập