Mỗi giai đoạn phát triển đều đặt ra những yêu cầu mới đối với tổ chức bộ máy và phương thức quản lý ở cơ sở. Sau khi thực hiện việc hợp nhất các đơn vị hành chính, xã Xuân Lập bước sang một giai đoạn phát triển mới với quy mô dân số lớn hơn, địa bàn rộng hơn, nguồn lực đa dạng hơn và yêu cầu quản lý ngày càng cao hơn. Trong bối cảnh đó, việc sắp xếp từ 36 thôn xuống còn 17 thôn không chỉ là sự điều chỉnh về tổ chức mà là bước đi cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.
Thời gian qua, chủ trương sắp xếp các đơn vị thôn trên địa bàn xã đã nhận được sự quan tâm của đông đảo cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Bên cạnh sự đồng thuận của đa số cử tri, vẫn còn một số ý kiến băn khoăn về lý do phải sắp xếp thôn, những lợi ích mà việc sắp xếp mang lại cũng như việc gìn giữ các giá trị truyền thống của từng làng quê. Đây là những tâm tư chính đáng và cần được nhìn nhận đầy đủ, khách quan để tạo sự thống nhất trong nhận thức và đồng thuận trong quá trình thực hiện.
Sau khi hợp nhất các xã Xuân Minh, Xuân Lai, Trường Xuân và Xuân Lập thành xã Xuân Lập mới, toàn xã có 36 thôn. Với quy mô này, số lượng đầu mối ở khu dân cư tương đối lớn, trong khi một số thôn có quy mô dân số và số hộ dân còn ít. Việc duy trì quá nhiều đầu mối dẫn đến nguồn lực đầu tư bị phân tán, công tác quản lý và tổ chức các hoạt động ở cơ sở gặp nhiều khó khăn, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong điều kiện mới.
Ngày nay, khi quy mô xã lớn hơn, yêu cầu quản trị hiện đại hơn, việc tổ chức lại các cộng đồng dân cư theo hướng phù hợp là điều cần thiết. Đây không phải là câu chuyện riêng của Xuân Lập mà là chủ trương chung nhằm xây dựng bộ máy ở cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu đổi mới của đất nước và chính quyền địa phương trong giai đoạn hiện nay.
Điều quan trọng cần khẳng định là việc sắp xếp thôn không đơn thuần nhằm giảm số lượng đơn vị thôn mà hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động của cộng đồng dân cư.
Khi các thôn được tổ chức với quy mô phù hợp hơn, các nguồn lực đầu tư sẽ được tập trung tốt hơn. Các công trình phục vụ cộng đồng, nhà văn hóa, khu thể thao, các thiết chế văn hóa và hạ tầng dân sinh có điều kiện được đầu tư đồng bộ, tránh tình trạng đầu tư dàn trải. Những hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, các phong trào thi đua yêu nước và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư cũng có điều kiện tổ chức quy mô hơn, hiệu quả hơn.
Đồng thời, việc sắp xếp thôn tạo điều kiện để tập trung nguồn lực đầu tư cho cơ sở hạ tầng, các thiết chế văn hóa và những công trình phục vụ cộng đồng, hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Khi nguồn lực được tập trung hợp lý hơn, lợi ích lớn nhất đối với người dân là được thụ hưởng các điều kiện phục vụ đời sống ngày càng tốt hơn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy sự phát triển chung của địa phương.
Một trong những vấn đề được nhiều người dân quan tâm là liệu việc sắp xếp thôn có làm mất đi những giá trị truyền thống vốn đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ hay không.
Có thể khẳng định rằng, việc sắp xếp thôn chỉ là sắp xếp về tổ chức cộng đồng dân cư theo quy định hành chính, hoàn toàn không làm mất đi lịch sử hình thành, truyền thống văn hóa hay bản sắc riêng của từng làng quê. Những tên đất, tên làng, các di tích lịch sử - văn hóa, công trình tín ngưỡng, lễ hội truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ vẫn tiếp tục được bảo tồn và phát huy.
Không ai có thể xóa đi lịch sử của một vùng đất đã được tạo dựng qua nhiều thế hệ. Không ai có thể làm mất đi những ký ức, tình cảm và niềm tự hào của người dân đối với quê hương mình. Điều làm nên giá trị của một làng quê không chỉ nằm ở tên gọi hành chính mà còn được vun đắp từ truyền thống lịch sử, đời sống văn hóa, tinh thần đoàn kết và tình yêu quê hương của các thế hệ người dân.
Trong quá trình xây dựng phương án sắp xếp thôn, địa phương đã thực hiện đầy đủ các bước theo quy định; tổ chức tuyên truyền, lấy ý kiến cử tri công khai, dân chủ; ghi nhận và tổng hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp của Nhân dân. Trên cơ sở kết quả lấy ý kiến cử tri và sự đồng thuận của đa số Nhân dân, Hội đồng nhân dân xã đã xem xét, thảo luận và thông qua nghị quyết về việc sắp xếp các thôn trên địa bàn.
Điều đó cho thấy việc sắp xếp thôn được thực hiện trên tinh thần dân chủ, công khai, minh bạch và bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Đây là kết quả của quá trình lắng nghe, tiếp thu ý kiến và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến cộng đồng dân cư.
Sự phát triển của quê hương luôn được tạo nên từ tinh thần đoàn kết, đồng thuận và khát vọng vươn lên của mỗi người dân. Việc sắp xếp từ 36 thôn xuống còn 17 thôn là bước đi cần thiết để Xuân Lập phát huy tốt hơn các nguồn lực, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở và xây dựng những cộng đồng dân cư ngày càng đoàn kết, văn minh, phát triển.
Việc sắp xếp thôn cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng dân cư, giữ vững an ninh trật tự và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân ngày càng vững chắc. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng những khu dân cư văn minh, đoàn kết và phát triển bền vững.
Tin tưởng rằng, với truyền thống tốt đẹp của quê hương, cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong toàn xã sẽ tiếp tục chung sức, đồng lòng thực hiện thành công chủ trương sắp xếp thôn, góp phần xây dựng xã Xuân Lập ngày càng giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững.
Trịnh Vân, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Xuân Lập